Veelgestelde vragen

Veelgestelde vragen over Gratie

  • Gratie is vermindering, verandering of kwijtschelding van een straf of maatregel die de rechter heeft opgelegd. Gratie wordt alleen verleend als het bijdraagt aan een rechtvaardige, menselijke en doelmatige uitvoering van de straf. Gratie is mogelijk als de straf van de veroordeelde onherroepelijk is en nog niet is ondergaan. Dit betekent dat er geen mogelijkheid meer is voor de veroordeelde om in beroep te gaan. Gratie is geen vorm van herberechting of beroep. Er wordt dus niet opnieuw gekeken naar de uitspraak van de rechter.

  • Het is alleen mogelijk om gratie te vragen voor straffen die door de rechter zijn opgelegd en voor geldboetes hoger dan € 340. Ook moeten de omstandigheden waarin de veroordeelde verkeert zijn gewijzigd ten opzichte van de omstandigheden tijdens de uitspraak door de rechter. In het algemeen geldt: hoe zwaarder de straf, hoe kleiner de kans op gratie.

  • Een gratieverzoek dient u in door het gratieformulier in te vullen en op te sturen. Dit is de enige manier waarop u een verzoek kunt indienen. Op het formulier kunt u aangeven voor welke straf of maatregel u gratie vraagt en waarom u vindt dat u voor gratie in aanmerking komt.

    Meer info
  • Na ontvangst van het volledig en correct ingevulde formulier wordt het gratieverzoek in behandeling genomen. De gemiddelde behandelduur van een gratieverzoek is 6 maanden.

  • Op het gratieformulier staat dat u bewijsstukken van bijzondere omstandigheden moet meesturen. Deze omstandigheden kunnen bijvoorbeeld het gevolg zijn van ziekte of het hebben van een vaste baan. Als u deze bewijsstukken niet meestuurt, wordt uw verzoek niet in behandeling genomen.

  • Als uw gratieverzoek in behandeling wordt genomen, bepaalt de minister van Justitie en Veiligheid of de uitvoering van uw straf tijdelijk wordt opgeschort. Als dat het geval is, wordt met de uitvoering van de straf gewacht, totdat er een besluit over uw gratieverzoek is genomen.

    Meer info
  • Als uw gratieverzoek is afgewezen, moet u alsnog uw straf ondergaan. U kunt ook een nieuw gratieverzoek indienen, maar dat kan alleen als uw omstandigheden zijn gewijzigd nadat uw gratieverzoek is afgewezen.

  • Zijne Majesteit de Koning verleent gratie bij Koninklijk Besluit. Hij doet dit na advies van in voorkomend geval het Openbaar Ministerie en in ieder geval de rechter en de minister van Veiligheid en Justitie. Alle voorstellen tot gratieverlening worden persoonlijk voorgelegd aan de koning.

  • Als u veroordeeld bent, kunt u zelf een gratieverzoek indienen. Ook uw advocaat of familieleden kunnen een gratieverzoek indienen. Staat u onder toezicht van reclassering, dan kan ook reclassering het gratieverzoek indienen. Als iemand anders het voor u indient, wordt het verzoek alleen in behandeling genomen als u hiermee akkoord gaat (machtiging) en het formulier mede ondertekend hebt.